Yemen dosyası: Güncel rakamlarla abluka ve istilanın bilançosu

0

Uluslararası Çocuk Fonu (UNICEF) ve İngiltere merkezli ”Save the Children” gibi kuruluşlar, her on dakikada birer Yemenli çocuğun hayatını kaybettiğini söylüyor. [1] Mart 2015’ten bu yana devam eden Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon müdahalesinin hedefinde olan ülkede her dakikada bir çocuk günümüzde tedavi edilebilir bir hastalık olan koleraya yakalanıyor. [2]

Felaket boyutlarına ulaşan kolera salgınının eşlik ettiği çocuk ölümlerinin hızla artışı ve Suudi Arabistan ve Körfez şeyhliklerinin istilasının bir sonucu olarak Yemen’de ortaya çıkan insani felaketin faillerini oluşturacak liste epey kabarık. Böyle cesur ve pervasızca müdahalelere daha önce yalnızca Washington’ın cüret edebildiği görülmüştü. Öte yandan son aylarda Körfezde kopan ve odağında Katar’ın yer aldığı kriz, bir ölçüde de Yemen’de batağa saplanmanın bir sonucuydu.

Söz konusu kirli savaştan en çok zarar görenlerse cephe gerisindekiler oldu. Suudi Arabistan, askeri kampanyanın yanında Yemen’e karşı bir de ekonomik abluka başlattı. Riyad yönetimi hava saldırıları yoluyla Yemen halkına uyguladığı sistematik kıyımın yanında, beslenme yetersizliğinden kaynaklanan on binlerce ölümden de kuşkusuz birinci dereceden sorumludur. Bunun yanında, koalisyonun uyguladığı ambargodan dolayı, Dünya Sağlık Örgütü, bunlar binlerce sivilin hayatını kurtarmış olsa da, Yemen’e 500.000 aşıdan fazlasını sunamadı. [3]

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) verilerine göre, savaş süresince 3 milyondan fazla Yemenli ülkeden göç etmek zorunda kaldı. [4] Resmi rakamlara göre, ölenlerin sayısı 13 bin civarında seyrederken, resmi olmayan rakamlar ölü sayısının 30 bine ulaştığını söylüyor. Yine UNHCR verilerine göre, ülkede 2 milyon çocuk okula gidemiyor[5], 12 Temmuz’da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde konuşan Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yetkilisi Dr. Pedros’a göreyse, 15 milyon kişi düzenli temiz su erişiminden ve temel tıbbi bakımdan yoksun ve bazıları da acilen ihtiyaç duyduğu reçeteli ilaçlardan mahrum.

Geçtiğimiz yılın ekim ayında İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (HRW) verilerine göre en az 100 kişi, ülkenin başkenti Sana’da bir cenaze törenine düzenlenen hava saldırısı sonucu hayatını kaybederken, 500’den fazla kişi de yaralandı. [6] Bunun yanı sıra Suudi uçaklarının ülkedeki pazar yerleri ve cenazeleri hedef alan saldırıları neredeyse her gün meydana geliyor, bu yüzden bilançoyu hesaplamak da imkansız oluyor.

BM uzmanlarının Suudi Arabistan’ın uluslararası hukuku ihlal ettiğine dair tekrarlanan açıklamalarına rağmen, uluslararası kamuoyu söz konusu insani felakete kulak asmıyor. Suudi güçleri tarafından Yemen’e düzenlenen hava saldırılarının sonucunda ülkede çok sayıda okul, hastane ve diğer hayati altyapı tesisleri yerle bir oldu. Elektrik ihtiyacı ülkenin Sana, Taiz, Aden gibi büyük kentlerinde dahi karşılanamaz durumda; içme suyu rezervleri de son derece sınırlı. Washington’ın sessiz onayıyla Suudi koalisyonu, Yemen halkının saldırıdan kurtulamayacağını düşünerek III. Reich’in kullandığı taktikleri Yemen halkına karşı uygulamak için her türlü çabayı gösterdi.

Birleşik Krallık’ın Suudi Arabistan’ın askeri kampanyasına verdiği destek de, Aden limanının Britanya İmparatorluğu’nun ticaret ağı içindeki en önemli merkezlerden biri olduğu hatırlanacak olursa, Birleşik Krallık’ın bu eski kolonisini yönetme konusundaki kapsamlı tecrübesine dayanmaktadır.

Uluslararası Af Örgütü, ABD ve İngiltere’yi Suudi Arabistan’a Yemen savaşında kullanmak üzere silah göndermesini kınadı. [7] Af Örgütü, Suudi koalisyonunun Mart 2015’te Yemen’e müdahale etmesinden bu yana iki ülkenin birlikte Riyad’a yaklaşık 5 milyar dolarlık silah gönderdiğini açıkladı. Obama döneminde Birleşik Devletler, Suudi Arabistan’a 200 milyar dolarlık silah satmayı başardı ve Donald Trump öncülünün çalışmalarına devam ederek Riyad ile 110 milyar dolarlık bir başka anlaşma imzaladı.

Öte yandan genelde “insan haklarını” savunan İngiltere Yüksek Mahkemesi, daha önce Silah Ticaretine Karşı Kampanya’nın (CAAT), Suudi Arabistan’a askeri teçhizat tedarikini askıya alma çağrısını gözden geçirmekten çekindi. [8] Suudi Arabistan yakın dostu İngiltere, Yemen kentlerini bombalayan Suudi pilotlarını eğitmekle de kalmayıp, Riyad yönetiminin Yemen’de Ensar’uş Şeria (Yemen El Kaidesi) ve IŞİD gibi gruplarla olan bağlantısının araştırılmasını da kabul etmiyor. [9]

Coğrafyanın öteden beri en yoksul ülkesi olan Yemen, ülkedeki siyasi iktidarın el değiştirmesinden bu yana planlı ve çok boyutlu bir blokaj ile karşı karşıya. Fakat yıllar sonra hiç kimse, ne işgale direnen Yemen direnişini ne de Yemen halkında uygulanan sistematik kıyımı hatırlayacak.

[1] A child in Yemen dies every 10 minutes as humanitarian aid funding falls short, U.N. says

[2] Millions of children are caught up in a horrifying crisis

[3] WHO Cancels Shipment of 500,000 Cholera Vaccines to Yemen

[4] More than 3 million displaced in Yemen – joint UN agency report

[5] Braving bombs and bullets to stay in school in Yemen

[6] Yemen: Saudi-Led Funeral Attack Apparent War Crime

[7] Yemen: Multibillion-dollar arms sales by USA and UK reveal shameful contradiction with aid efforts

[8] UK arms sales to Saudi Arabia are lawful, High Court rules

[9] Britain has blood on its hands over Yemen

 

Advertisements
Share this article:
  • 8
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    8
    Shares