Yemen dosyası: Güncel rakamlarla abluka ve istilanın bilançosu

0

Uluslararası Çocuk Fonu (UNICEF) ve Ä°ngiltere merkezli ”Save the Children” gibi kuruluÅŸlar, her on dakikada birer Yemenli çocuÄŸun hayatını kaybettiÄŸini söylüyor. [1] Mart 2015’ten bu yana devam eden Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon müdahalesinin hedefinde olan ülkede her dakikada bir çocuk günümüzde tedavi edilebilir bir hastalık olan koleraya yakalanıyor. [2]

Felaket boyutlarına ulaÅŸan kolera salgınının eÅŸlik ettiÄŸi çocuk ölümlerinin hızla artışı ve Suudi Arabistan ve Körfez ÅŸeyhliklerinin istilasının bir sonucu olarak Yemen’de ortaya çıkan insani felaketin faillerini oluÅŸturacak liste epey kabarık. Böyle cesur ve pervasızca müdahalelere daha önce yalnızca Washington’ın cüret edebildiÄŸi görülmüştü. Öte yandan son aylarda Körfezde kopan ve odağında Katar’ın yer aldığı kriz, bir ölçüde de Yemen’de bataÄŸa saplanmanın bir sonucuydu.

Söz konusu kirli savaÅŸtan en çok zarar görenlerse cephe gerisindekiler oldu. Suudi Arabistan, askeri kampanyanın yanında Yemen’e karşı bir de ekonomik abluka baÅŸlattı. Riyad yönetimi hava saldırıları yoluyla Yemen halkına uyguladığı sistematik kıyımın yanında, beslenme yetersizliÄŸinden kaynaklanan on binlerce ölümden de kuÅŸkusuz birinci dereceden sorumludur. Bunun yanında, koalisyonun uyguladığı ambargodan dolayı, Dünya SaÄŸlık Örgütü, bunlar binlerce sivilin hayatını kurtarmış olsa da, Yemen’e 500.000 aşıdan fazlasını sunamadı. [3]

BirleÅŸmiÅŸ Milletler Mülteciler Yüksek KomiserliÄŸi (UNHCR) verilerine göre, savaÅŸ süresince 3 milyondan fazla Yemenli ülkeden göç etmek zorunda kaldı. [4] Resmi rakamlara göre, ölenlerin sayısı 13 bin civarında seyrederken, resmi olmayan rakamlar ölü sayısının 30 bine ulaÅŸtığını söylüyor. Yine UNHCR verilerine göre, ülkede 2 milyon çocuk okula gidemiyor[5], 12 Temmuz’da BirleÅŸmiÅŸ Milletler Güvenlik Konseyi’nde konuÅŸan Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO) yetkilisi Dr. Pedros’a göreyse, 15 milyon kiÅŸi düzenli temiz su eriÅŸiminden ve temel tıbbi bakımdan yoksun ve bazıları da acilen ihtiyaç duyduÄŸu reçeteli ilaçlardan mahrum.

GeçtiÄŸimiz yılın ekim ayında İnsan Hakları Ä°zleme Örgütü’nün (HRW) verilerine göre en az 100 kiÅŸi, ülkenin baÅŸkenti Sana’da bir cenaze törenine düzenlenen hava saldırısı sonucu hayatını kaybederken, 500’den fazla kiÅŸi de yaralandı. [6] Bunun yanı sıra Suudi uçaklarının ülkedeki pazar yerleri ve cenazeleri hedef alan saldırıları neredeyse her gün meydana geliyor, bu yüzden bilançoyu hesaplamak da imkansız oluyor.

BM uzmanlarının Suudi Arabistan’ın uluslararası hukuku ihlal ettiÄŸine dair tekrarlanan açıklamalarına raÄŸmen, uluslararası kamuoyu söz konusu insani felakete kulak asmıyor. Suudi güçleri tarafından Yemen’e düzenlenen hava saldırılarının sonucunda ülkede çok sayıda okul, hastane ve diÄŸer hayati altyapı tesisleri yerle bir oldu. Elektrik ihtiyacı ülkenin Sana, Taiz, Aden gibi büyük kentlerinde dahi karşılanamaz durumda; içme suyu rezervleri de son derece sınırlı. Washington’ın sessiz onayıyla Suudi koalisyonu, Yemen halkının saldırıdan kurtulamayacağını düşünerek III. Reich’in kullandığı taktikleri Yemen halkına karşı uygulamak için her türlü çabayı gösterdi.

BirleÅŸik Krallık’ın Suudi Arabistan’ın askeri kampanyasına verdiÄŸi destek de, Aden limanının Britanya Ä°mparatorluÄŸu’nun ticaret ağı içindeki en önemli merkezlerden biri olduÄŸu hatırlanacak olursa, BirleÅŸik Krallık’ın bu eski kolonisini yönetme konusundaki kapsamlı tecrübesine dayanmaktadır.

Uluslararası Af Örgütü, ABD ve Ä°ngiltere’yi Suudi Arabistan’a Yemen savaşında kullanmak üzere silah göndermesini kınadı. [7] Af Örgütü, Suudi koalisyonunun Mart 2015’te Yemen’e müdahale etmesinden bu yana iki ülkenin birlikte Riyad’a yaklaşık 5 milyar dolarlık silah gönderdiÄŸini açıkladı. Obama döneminde BirleÅŸik Devletler, Suudi Arabistan’a 200 milyar dolarlık silah satmayı baÅŸardı ve Donald Trump öncülünün çalışmalarına devam ederek Riyad ile 110 milyar dolarlık bir baÅŸka anlaÅŸma imzaladı.

Öte yandan genelde “insan haklarını” savunan Ä°ngiltere Yüksek Mahkemesi, daha önce Silah Ticaretine Karşı Kampanya’nın (CAAT), Suudi Arabistan’a askeri teçhizat tedarikini askıya alma çaÄŸrısını gözden geçirmekten çekindi. [8] Suudi Arabistan yakın dostu Ä°ngiltere, Yemen kentlerini bombalayan Suudi pilotlarını eÄŸitmekle de kalmayıp, Riyad yönetiminin Yemen’de Ensar’uÅŸ Åžeria (Yemen El Kaidesi) ve IŞİD gibi gruplarla olan baÄŸlantısının araÅŸtırılmasını da kabul etmiyor. [9]

Coğrafyanın öteden beri en yoksul ülkesi olan Yemen, ülkedeki siyasi iktidarın el değiştirmesinden bu yana planlı ve çok boyutlu bir blokaj ile karşı karşıya. Fakat yıllar sonra hiç kimse, ne işgale direnen Yemen direnişini ne de Yemen halkında uygulanan sistematik kıyımı hatırlayacak.

[1] A child in Yemen dies every 10 minutes as humanitarian aid funding falls short, U.N. says

[2] Millions of children are caught up in a horrifying crisis

[3] WHO Cancels Shipment of 500,000 Cholera Vaccines to Yemen

[4] More than 3 million displaced in Yemen – joint UN agency report

[5] Braving bombs and bullets to stay in school in Yemen

[6] Yemen: Saudi-Led Funeral Attack Apparent War Crime

[7] Yemen: Multibillion-dollar arms sales by USA and UK reveal shameful contradiction with aid efforts

[8] UK arms sales to Saudi Arabia are lawful, High Court rules

[9] Britain has blood on its hands over Yemen

 

Advertisements
Share this article:
  • 8
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    8
    Shares