Rus petrol ve doğalgaz ticaretinin Hindistan’daki beklentileri

0

Bilindiği gibi Hindistan, üretim ve enerji sektörlerini aktif olarak geliştiriyor ve çeşitli enerji taşıyıcılarına en fazla talep olan ülkeler arasında yer alıyor.

2017 yılının başında Hindistan, enerji tüketimi açısından dünyada dördüncü sırada yer aldı. Aynı zamanda, ülkenin yerel petrol ve doğal gaz rezervleri, gereken yakıtın yaklaşık yüzde 30’unu sağlıyor ve geriye kalanların ithal edilmesi gerekiyor. Uzak Doğu’daki diğer önemli hidrokarbon ithalatçıları gibi Hindistan da yakıtlarının çoğunu Ortadoğu’dan satın alıyor. Tıpkı Çin, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti ve Japonya gibi Hindistan da Ortadoğu’daki istikrarsızlığın yakıt tedariğini zora sokmasından endişe duyuyor ve artık hidrokarbon ithalatını Rusya ile işbirliği yaparak çeşitlendirmenin yeni yollarını arıyor.

Rusya ve Hindistan, savunma teknolojileri, nükleer enerji ve uzay araştırmaları gibi önemli alanlar da dahil olmak üzere on yıllardır karşılıklı işbirliğindeki iki ülke. Uzun süredir, Hint şirketi Oil and Natural Gas Corporation Ltd. (ONGC) Sakhalin adasındaki mevduatların geliştirilmesine Sakhalin-1 projesi çerçevesinde başarılı bir şekilde katılmış ve ülkeye yılda 1 milyon ton petrol tedarik etmeyi başarmıştır. Buna ek olarak, 2009 ve 2016 yılları arasında Rus devlet şirketi olan Gazprom, Hindistan’a 1,7 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sağladı. Buna rağmen Rus-Hint hidrokarbon ticaret hacminin geniş olduğu söylenemez.

Rus-Hint petrol ve gaz ticaretinin henüz çok aktif olmamasının nedenleri arasında coğrafi olanaksızlıklar gösterilebilir. Deniz yoluyla enerjiyi Hindistan’a sunmak, Ortadoğu’dan çok daha hızlı ve elverişlidir. Kara yoluyla Rusya’dan yapılacak nakliyat birçok nedenden dolayı zor. Çin’in kuzeyindeki sınır boyunca uzanan Himalaya sırtı, Çin toprakları üzerinden bağlantıyı da zorlaştırıyor. Pakistan üzerinden sevkiyat yapmak Hindistan için çok daha elverişli ancak karmaşık Hint-Pakistan ilişkileri nedeniyle bu seçenek de henüz geçerli değil. Tam da bu nedenle, Ekim 2016’da Hindistan, İran’ın Pakistan’dan geçen bir doğal gaz boru hattı projesi teklifini reddetti.

New Eastern Outlook’tan Dmitry Bokarev’e göre Ortadoğu’daki durum, uzak doğu ülkelerini yeni tedarikçiler aramaya zorluyor. Hindistan ve Rusya, petrol ve gaz sektöründe işbirliğine gitmeyi düşünüyor ve bu yönde projelerin çeşitli şekillerde uygulanmasını düşünüyorlar. Bunların arasında Rus-Hint doğalgaz boru hattının inşası için bir proje var. Uzun zamandan beri masada duran ancak halen çok karmaşık görünen bir proje.

Ekim 2016’da Rusya ve Hindistan, boru hattı gazının Hindistan’a sevkiyatı için bir mutabakat memorandumu imzaladı. Bu anlaşmanın tarafları Rusya’nın Gazprom şirketi ve Hindistan’ın Engineers India Ltd. şirketleri.

Boru hattı gazı, sıvılaştırılmış doğalgaza (LNG) göre daha ucuz ve kullanımı daha kolay. Fakat uzun mesafelerde iletimi, özel bir altyapı kurmayı gerektiriyor. Bu altyapı kurulana kadar Hindistan, Rusya’dan LNG alacak gibi görünüyor. Nisan 2017’de Rusya Enerji Bakanlığı, Gazprom’un 2018’in başında LNG’yi Hindistan’a sunmayı planladığını açıkladı. Gazprom’un Hint şirketi GAIL ile imzaladığı anlaşma uyarınca Hindistan’ın yılda yaklaşık 2,5 milyon ton LNG alacağı belirtildi. Öte yandan Şubat 2017’de Rus şirket Rosneft, Mısırlı General Petroleum Corporation ile Hindistanlı Vadinar işleme tesisi için ham petrol temini konusunda anlaşmaya vardı.

Mayıs 2017’nin sonunda Gazprom, boru hattı gazının Hindistan’a sevkiyatına yönelik ana seçeneklerin önceden oluşturulduğuna ve yaklaşık maliyetine ilişkin bir bildiri yayınladı. 

Hindistan’a önerilen ilk seçenek yine Pakistan ile işbirliğine işaret ediyor. Gazprom, Hindistan’a İran doğalgazı tedarik etmek için bir İran-Pakistan-Hindistan offshore boru hattının inşasında yer alabilir. Bu projenin maliyeti 5,7 milyar dolar tutarında ve diğerlerinden daha ucuz olacak. Fakat gergin Hint-Pakistan ilişkileri bu projeye taş koyacağa benziyor.

İkinci seçenek ise Rusya’dan Hindistan’a, Çin ve Myanmar üzerinden bir takas planına uygun gaz tedarikini içeriyor. Bu seçenek, ek altyapının oluşturulmasını gerektirecek ve projenin 16,5 milyar dolara mal olacağı tahmin ediliyor, Hindistan muhtemelen bunu seçecek.

Moğolistan ve Çin’den bir Rus-Hint boru hattı kurma seçeneği de düşünülüyor ancak bunun yaklaşık 35 milyar dolara mal olacağı tahmin ediliyor ve hâliyle kârsız olduğu düşünülüyor.

1 Haziran 2017’deki Petersburg Devlet Ekonomi Forumu’nda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile bir araya geldi. Foruma Rusya Başbakanı Alexander Novak da katıldı. Sonuç olarak, Rusya Federasyonu ve Hindistan’ın imzaladığı St. Petersburg Deklarasyonu, ’21. Yüzyıla Bir Bakış’ olarak adlandırıldı. Deklarasyon, Rusya ve Hindistan’ın çeşitli enerji alanlarında mümkün olan her şekilde işbirliğini geliştirme planlarını yansıtıyor. Ülkeler, nükleer, hidrokarbon ve hidroelektrik sektörlerinde ve yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesinde birbirlerini karşılıklı etkileşimi düşünüyorlar. Rusya ve Hindistan, Rus kutbundaki hidrokarbon yataklarını geliştirmeyi de planlıyor.

Rusya ve Hindistan’ın enerji sektöründeki işbirliğinde, hidrokarbon ticareti de dahil olmak üzere ”müreffeh” bir gelecek beklenmektedir. Hindistan, kendi başına büyük bir pazar, petrol ve gaz ihracatçıları için cazip. Bununla birlikte, Hindistan dışında, Rusya’nın bölgedeki diğer büyük ekonomilerle aktif olarak işbirliği geliştirdiği kaydedilmelidir. Çin, Güney Kore, Japonya ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ülkeleri de Rusya’nın enerji kaynaklarıyla ilgileniyor.

Share this article:
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share